İlk toplantısını 12 Şubat 2022 tarihinde CHP’nin ev sahipliğinde
gerçekleştiren Altılı Masa 9 ayı geride bıraktı. Güçlendirilmiş
Parlamenter Sisteme Geçiş Mutabakat Metni’ni 28 Şubat’ta imzalayan
altı parti daha sonra iş birliğinin temel ilke ve hedeflerini
açıkladı. Seçim güvenliği, kurumsal reformlar, parlamenter sisteme
geçiş sürecinde öngörülen anayasal ve yasal mevzuatın hazırlığı
gibi birçok teknik konuda çalışan Altılı Masa, ortak Cumhurbaşkanı
adayını belirlemek için büyük önem taşıyan Geçiş Sürecinin Yol
Haritası ve 9 ana, 60 alt başlıktan oluşan temel politika
alanlarında ortaklaşmayı içeren çalışmada da sona yaklaştı.
PARTİLERE 1 CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI 1 BAKAN FORMÜLÜ
Altılı Masa’yı oluşturan siyasi partilerin temsilcilerinden
edinilen bilgiye göre Cumhurbaşkanlığı seçiminin kazanılması
durumunda Türkiye’nin nasıl yönetileceğini içeren geçiş süreci
çalışmasında iki temel öneri yer alıyor. CHP’nin savunduğu öneride
Altılı Masa’dan ortak bir Cumhurbaşkanı adayı belirlenmesi
durumunda diğer liderlerin Cumhurbaşkanı Yardımcısı olması
öngörülüyor. CHP, mevcut yasal durumun Cumhurbaşkanına yetki devri
imkânı vermesi dolayısıyla bu sistemin “ortak yönetim”in hukuki alt
yapısı açısından daha doğru olacağı değerlendirmesini yapıyor. Bir
diğer öneriye göre ise liderler arasında Meclis’te yer almayı
tercih eden siyasetçi olursa bu durumda bazı kararların ve
atamaların istişare ile alınmasını sağlayan bir “Danışma Kurulu”
oluşturulabilir.
Geçiş sürecindeki yol haritasında Kabine’nin nasıl oluşacağı da
bir gündem maddesi. Altılı Masa’nın ortak yönetim anlayışı
doğrultusunda her partinin bir Cumhurbaşkanı Yardımcısı ile bir
bakanı belirleyebileceği konuşuluyor. Sayısının artırılması
beklenen diğer bakanların ise Altılı Masa’daki partilerin Meclis
seçiminde aldığı oylara göre dağıtılabileceği kaydediliyor.
ÇALIŞMALARDA ÜÇ RENK AYRIMI
Altılı Masa komisyonlarında görev yapan bir temsilcinin
anlatımına göre farklı siyasi partiler uzlaşma sürecinde sarı,
kırmızı, yeşilden oluşan üç renkle çalışmalarını sürdürüyor.
“Kırmızı” siyasi partiler arasında ciddi farklılık anlamına gelen
konuları simgelemek için kullanılıyor. Altı partiden 1-2’sinin
farklı görüş sunduğu konular “istişare devam edecek” anlamına gelen
sarı renkle işaretleniyor. Yeşil renk ise ortak görüşe varılan
konuları anlatıyor. Bu renkler açısından değerlendirildiğinde geçiş
süreci ile ilgili çalışmada önerilerin birbirine çok uzak olmadığı
sarı renklerin yoğun olduğu birçok konu başlığında uzlaşmaya yakın
oldukları ifade ediliyor.
BTP NEDEN REDDEDİLDİ?
Birlikte yönetim iddiasıyla yola çıkan Altılı Parti’nin bu
hazırlığı Bağımsız Türkiye Partisi’nin katılım talebinin ret
gerekçesinin de temelini oluşturuyor. Kaynaklar Altılı Masa’nın son
toplantısında açıklanan bildiride bugüne kadar süren çalışmalara
vurgu yapıldığına ancak bu reddin geleceğe dair planlamalar
nedeniyle de gerçekleştiğine işaret ediyor. Geçiş süreci yol
haritası çalışmasına dikkat çeken bir temsilci, “6 liderin, 6
siyasi partinin içinde yer alacağı bir ortak yönetimden
bahsediyoruz. Şu ana kadar masada eşit olarak oturuldu, kararlar oy
birliği ile alındı. Bundan sonra da böyle çalışacak, yönetim de bu
kapsamda planlanacak. Şimdi bu sayıyı 7’ye 8’e çıkarmak olmaz. Bu
ortak yönetimi imkânsız kılar. Ama tüm partilerle Meclis seçimi
açısından kurulacak ittifakların önünde hiçbir engel yok”
değerlendirmesinde bulunuyor.
28 KASIM’DA İKİ TOPLANTI HAZIRLIĞI
Altılı Masa’nın son toplantısında Anayasal ve Yasal Reformlar
Komisyonu’nun, Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni
doğrultusunda yapılması gereken Anayasa değişikliklerinin
kodifikasyonunu tamamladığı, bu çalışmanın 28 Kasım tarihinde
kamuoyuyla paylaşılacağı duyuruldu. Edinilen bilgiye göre 28
Kasım’da iki toplantı gerçekleştirilecek. İlk toplantı, duyurusu
yapılan anayasa değişikliği teklifi için düzenlenecek.
Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme Geçiş için gerekli anayasa
değişiklikleri ile başta yargı olmak üzere bazı temel konularda
değişiklikler içeren 100 maddeyi geçen anayasa değişiklik
teklifinin kamuoyu ile paylaşılacağı bu ilk toplantıya liderlerin
katılması ama sunumu çalışmayı yürüten komisyon üyelerinin yapması
planlanıyor.
Genel gerekçe ve madde gerekçeleriyle birlikte Meclis’e
sunulacak şekilde hazırlanacak anayasa değişikliği teklifinin
kamuoyu ile paylaşılacağı toplantının ardından liderler Demokrat
Parti’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek ikinci toplantıya
katılacak. Bu toplantıda geçiş süreci yol haritası ile ilgili
çalışmaya ve Altılı Masa’nın seçim manifestosu olarak
nitelendirilen ortak politikalar çalışmasına nokta konulması,
bunların açıklanacağı bir tarih belirlenmesi bekleniyor.
Planlanan bu çalışmalar tamamlandığında liderler bu kez
kamuoyunda en çok merak edilen “Altılı Masa’nın Cumhurbaşkanı adayı
kim olacak?” sorusuna yanıt bulmak için toplanmaya devam
edecek.